Karp w tradycji Godnych Świąt

5 stycznia 2015 at 13:05

Na terenie Polski w XII i XIV wieku były zakładane stawy (staropolska nazwa rybniki) przez zakony i możnowładców.
Hodowla karpia stała się niezbędna z kilku powodów:
1. Następuje znaczny przyrost ludności.
2. Rozwijają się aglomeracje miejskie.
3. W średniowieczu ilość dni postu jest duża; środa, piątek, sobota i długie okresy postu przed świętami.
Należało więc uzupełniać białko!
Karpie spożywały wszystkie stany. Pospolicie był spożywany przez mieszczan a prosty lud kłusował.
Karpia spławiano do miast rzekami w odpowiednich pojemnikach z desek.

Największe hodowle karpia były w dorzeczach górnej Wisły i Odry.
Żywiec i okolice miały również swoje stawy.

Andrzej Komoniecki w „Dziejopisie Żywieckim”(1) tak pisze o Sporyszu:
„Sporysz z stawów i Grojca pożytki daje”. Dalej u tegoż Komonieckiego czytamy, że w 1558 r. Jan Komorowski ufundował dla szpitala dwa stawy w Sporyszu ale nieodpłatnie korzystał z tych stawów również zamek żywiecki.

Do wielkich miast karpia spławiano rzekami w pojemnikach z desek. Karp więc był dostępny. Co tydzień dostarczano karpia.
Jednakże dawniej były inne sposoby przyrządzania ryb; duża była rola gotowania ryb. Pospolita była zupa rybna lub karp w szafranie, karp z szarym sosem, czy karp na słodko z migdałami.
Dzisiaj smaży się lub piecze karpia, ewentualnie sporządza się karpia w galarecie.
W naszych warunkach hoduje się karpia 3 lata. Dożywa 30-40 lat i ma długość ponad 1 m, wagę może mieć ponad 30 kg.
My cenimy wagę 1,5-2 kg. Niemcy i Czesi lubią większe karpie.
Miejsc hodowlanych w Polsce jest 10 tysięcy (żeby żyć z tego ~1 tysiąc).
Niektóre mają kilkaset hektarów powierzchni i to jeszcze z czasów średniowiecza.
W Ciścu spożywamy karpia najczęściej z Zatora i Osieku.
W XX w. zmieniono przyzwyczajenia! Ryba musi być świeża, bo wówczas jest smaczna; nie mrożona. Jeśli staw jest płytki, woda stara, to karp przechodzi mułem. Na 3, 4 tygodnie należy karpia przenieść do świeżej wody i sytuacja się odwraca. Od października karp nic nie je, bo jest chłodniej. Karp, podobnie jak niedźwiedź, jest ciepłolubny.

Materiały:

1. Komoniecki Andrzej „CHRONOGRAFIA albo DZIEJOPIS ŻYWIECKI” – Towarzystwo Miłośników Ziemi Żywieckiej, Żywiec 1987.

2. Wywiad radiowy z Przedstawicielem Towarzystwa Promocji Ryb – „PAN KARP”.

ZWYCZAJE I OBRZĘDY

16 grudnia 2014 at 18:49

2015/2016 ROK

 

„Dziady” – Cisiec 2014 r.

 

Film pt. „Godne Święta w Żabnicy” (1985 r.).

 

 

 

Film  pt.  „Zajechał wóz do Węgierskiej Górki”.

Mieszkańcy Ciśca oraz Cięciny, Żabnicy i Węgierskiej Górki, opowiadają w filmie o zwyczajach panujacych w Gminie Węgierska Górka. Film powstał w 1988 roku i skłda się z 7. części.

 

Kontynuując przeglądanie strony, wyrażasz zgodę na używanie przez nas plików cookies. więcej informacji

Aby zapewnić Tobie najwyższy poziom realizacji usługi, opcje ciasteczek na tej stronie są ustawione na "zezwalaj na pliki cookies". Kontynuując przeglądanie strony bez zmiany ustawień lub klikając przycisk "Akceptuję" zgadzasz się na ich wykorzystanie.

Zamknij